بورس وال استریت چیست
در آغاز لازم است بگوییم چیزی بنام بورس وال استریت وجود ندارد؛ درواقع آنچه مردم بنام بورس وال استریت میشناسند شامل دو بازار مالی مهم آمریکا بنام بازارهای بورس نیویورک و بورس نازداک میشود که به دلیل واقع شدن در خیابان وال به این نام شهرت یافته اند.بیایید با تاریخچه این دو بازار کمی بیشتر آشنا شویم.
تاریخچه شهر نیویورک:
این منطقه در آغاز خانه قبیله های بومی آمریکا بود و نخستین بار در سال ۱۵۲۴ توسط اروپاییها مورد کاوش قرار گرفت. مهاجران انگلیسی و اسکاتلندی که گاهی با اجبار توسط اربابان خود و گاهی با وعده پیدا کردن طلا در کرانه های شرقی امریکای امروزی از کشتی های خود پیاده میشدند اقدام به تاسیس 13 ایالت کردند و نام آن را نیوانگلند نهادند.این 13 ایالت انگلیسی زبان بعدها نقش پررنگی را در تاسیس کشور آمریکا ، جنگ های داخلی برضد نژاد پرستی و تالیف قانونی اساسی آمریکا برعهده گرفتند.
آن چه که امروز ما آن را با نام نیویورک میشناسیم در واقع یک مگالاپولیس بزرگ بنام بوس-واش را شامل میشود که از بوستون تا واشنگتون دی سی کشیده شده و شامل شهرهای بوستون،رود آیلند،نیویورک،فیلادلفیا،ولمینگتون،بالتیمور و واشنگتون میباشد.
مجموعه کلانشهر بوس-واش جمعیتی نزدیک به 52 میلیون انسان را در خود جای داده است و در کنار کلانشهر های توکیو-یوکوهاما و اوزاکا-کوبه در ژاپن به عنوان بزرگترین سکونتگاه های انسانی در جهان میدرخشد.
با مقایسه وسعت و جمعیت کلانشهر های یاد شده در برابر ده کوره ای بنام تهران به اهمیت تاریخی و جغرافیایی نیویورک پی میبریم.
نیویورک با ورود مهاجران فرانسوی و تغییر ساختار فکری و نژادی طبقه نخبه روبه رو شد و پارادایم کارکرد بازار سرمایه را تغییر داده و باعث شد بازار سرمایه بعنوان ابزاری بسیار نیرومند جهت کنترل افزایش قدرت تکنوکرات ها و صاحبان فناوری مورد توجه قرار بگیرد.هسته مرکزی این ایده با نام جدایی مدیریت از مالکیت شناخته میشد و نتیجه آن وابستگی مدیران و مهندسان به شبکه بانکی و صاحبان سرمایه بود؛بگونه ای که امروزه نیویورک بزرگترین قطب مالی و بانکی در جهان محسوب میگردد.
تاریخچه وال استریت:
در تاریخ ۱۷ مه ۱۷۹۲ تعدای از کارگزاران سهام در خیابان وال استریت شهر نیویورک و زیر یک درخت نارون گرد هم آمدند و توافقنامهای را امضا کردند، که بعدها به توافقنامه باتن وود یا درخت نارون مشهورشد.۲۵ سال بعد، در هشتم مارس ۱۸۱۷ اعضای مؤسس این نهاد تصمیم گرفتند، تا با تهیه پیشنویس قانون، مراحل انجام معاملات را شفافتر و قانونمند کنند و پس از آن نیز خود را به عنوان هیئت امنای بورس اوراق بهادار نیویورک خطاب کردند و با تنظیم اساسنامه، شروع به کار بورس نیویورک را رسمیت بخشیدند. بازار بورس نیویورک بهطور رسمی و برای اولین بار در ساختمانی اجارهای، واقع در پلاک ۴۰ خیابان وال، توسط بازرگانان نیویورکی شروع به کار کرد.
امروزه بورس اوراق بهادار نیویورک از دوشنبه تا جمعه از ساعت ۹:۳۰ صبح تا ۱۶ بعد از ظهر به معامله میپردازد. در طبقه معاملاتی این بازار، معاملات به صورت حراج پیوسته انجام میپذیرد و معامله گران رو در روی سرمایهگذاران معامله میکنند و با جمع شدن به دور معامله گر معتمد و ناظر بازار، که توسط بورس اوراق بهادار تعیین میشود، به معامله میپردازند و ناظر با تعامل با خریدار و فروشنده، حراج را به پایان میرساند.نزدیک به 96 درصد معاملات انجام شده الکترونیک هم توسط الگوریتم های معاملاتی و ربات انجام میگرد و از این جهت این بازار یکی از پیشگامان معاملات الگوریتمی در جهان میباشد.
بورس نازداک:
این بازار جایگاه دوم را از نظر ارزش بازار در معاملات الکترونیک سهام؛ پس از بورس نیویورک، داراست.NASDAQ در هشتم فوریه سال ۱۹۷۱ تأسیس شد. این بازار نزدیک به نیم قرن پیش توسط انجمن ملی معامله گران اوراق بهادار NASD پایهگذاری شد. تا سال ۱۹۸۷ اکثر معاملات از طریق تلفن انجام میشد اما در جریان حادثه اکتبر ۱۹۸۷ (اشاره به دوشنبه سیاه) بازاریها به تلفنها پاسخ نمیدادند و به همین دلیل سیستم انجام دستورهای کوچک که شیوه ای الکترونیکی برای وارد کردن معاملات معامله گران بود برقرار شد.
از دیدگاه زمان کاری این بورس نیز مانند بورس نیویورک از ساعت 9:30 تا ساعت 16 فعالیت میکند اما تمرکز دارایی ها و سهام در آن بیشتر روی شرکتهای فناوریمحور، تکنولوژیهای نوین، بیوتکنولوژی و سهام رشدی (Growth Stocks) (مانند Apple, Microsoft, NVIDIA, Amazon, Alphabet) قرار دارد.
همچنین نازداک به عنوان نخستین بازار سهام تمامالکترونیکی جهان؛ با معیار های ساده تری نسبت به بورس نیویورک؛ هزینههای ورود آن کمتر است؛ به همین دلیل استارتآپهای رشدسریع و شرکتهای نوآور تمایل دارند ابتدا در نازداک عرضه اولیه (IPO) شوند.
بورس شیکاگو:
شیکاگو پایتخت ابزارهای مشتقه جهان است و بر خلاف NYSE و Nasdaq که بازار معاملاتی سهام شرکتها (Equity) هستند، شیکاگو بازار قراردادها مانند معاملات آتی (Futures) و آپشن روی کالاها (نفت، طلا، مس، گندم، ذرت)، نرخهای بهره (اوراق خزانهداری)، شاخصهای سهام (مانند قراردادهای آتی E-mini S&P 500)، ارزها و حتی فیوچرز بیتکوین/اتریوم است.
هدف اصلی آن پوشش ریسک برای تجار، بانکها و شرکتهای چندملیتی و سفتهبازی برای تریدرهای بزرگ است و بعنوان بزرگترین و نخستین بورس قراردادهای اختیار معامله (Options) سهام و شاخصها در جهان و خالق شاخص معروف نوسانپذیری یا همان VIX (شاخص ترس بازار) شناخته میشود.
همچنین آمریکا بورس های دیگری نیز چون بورس دی اکسید کربن و دی اکسید گوگرد دارد که باعث شده تا شرکت ها انگیزه بیشتری برای کاهش تولید گازهای گلخانه ای از خود نشان بدهند و سرمایه گذاری روی رشد بهره وری خود را افزایش بدهند.
امیدواریم با توسعه بازارهایی همچون بورس جزیره کیش و الگوبرداری از بورس دی اکسید کربن آمریکا؛ ایران نیز شاهد توسعه بازارهای مالی بویژه در بخش بنزین؛برق و انرژی باشد.